Zanaat & Miras · 6 dk okuma · Yayın tarihi 2026-10-22
Telkari ve Gümüş Mücevher Sözlüğü: Muntaç, Vav, Mekik, Hadde ve Mıhlama Nedir?
Gümüş ustalığında ve telkari sanatında yüzyıllardır kullanılan atölye terimlerini, motif isimlerini ve teknik kavramları sade bir dille açıklıyoruz.
Temel Telkari Yapı ve Motif Terimleri
• Muntaç (Kasnak / Çerçeve): Telkari bir parçanın dış sınırlarını ve ana iskeletini oluşturan daha kalın (genellikle 0,80–1,20 mm) 925 ayar gümüş şerit.
• Çift (Telkari Cımbızı): Ustanın saç telinden ince gümüş telleri milimetrik olarak bükmek ve muntaç içine yerleştirmek için kullandığı ince uçlu özel el aleti.
• Vav Motifi: İnce burgu telin iki ucunun zıt veya aynı yönde kıvrılmasıyla oluşturulan, telkaride en sık kullanılan klasik dolgu motifi.
• Mekik ve Badem Motifi: Dokuma mekiği veya badem formundaki çerçevelerin içinin ince tel kıvrımlarıyla doldurulmasıyla elde edilen geometrik ve bitkisel birimler.
• Güverse (Granül / Gümüş Topçuk): Çok küçük gümüş parçalarının ateşle eritilerek mükemmel kürecikler haline getirilmesi ve motif birleşim noktalarına lehimlenmesi.
Atölye ve Üretim Teknikleri Sözlüğü
• Hadde ve Elmas Gözlü Hadde: Külçe gümüşten dökülen çubukların kademeli olarak inceltilip mikronluk tel haline getirildiği silindir ve delikli çekme plakaları.
• Tavlama: Çekildikçe ve büküldükçe sertleşip kırılganlaşan gümüş telin şaloma ateşiyle ısıtılarak yeniden yumuşak ve işlenebilir hale getirilmesi.
• Mıhlama (Kaş / Sıvama): Doğal taşın gümüş yuva içerisine yapıştırıcı kullanılmadan, gümüş çerçevenin taşın kenarına sıvanmasıyla mekanik olarak sabitlenmesi.
• Perdah ve Patina (Oksit): Takının fırça ve keçelerle ayna parlaklığına getirilmesi (perdah) ve motif derinliklerini ortaya çıkarmak için girintilerin kontrollü biçimde karartılması (oksit/patina).
Sıkça Sorulan Sorular
925 ayar (Sterling Silver) ne demektir?+
Saf gümüş (999 ayar) takı olarak kullanılmak için fazla yumuşak olduğundan, %92,5 saf gümüşün %7,5 bakır ile alaşımlanmasıyla elde edilen uluslararası mücevher standardına 925 ayar gümüş denir.
Koleksiyonu Keşfedin